امام رضا ع در آثار دکتر شریعتی

و چه پر معناست این «بارگاه ولایت مدار سلطان ارض طوس» و چه سمبل فصیح و بلیغی است این «گنبد طلا»! بام حرم! حرمی که در آن، خلیفه و امام، جلاد و شهید، در کنار هم آرمیده اند و… چه می گویم؟! هارون در وسط و امام در کنار، یعنی که برای تکریم امام، نزدیک قبر خلیفه دفنش کرده اند و در گوشه ای از مقبره خلیفه! و مدفن امام، در آغاز، خانه حمید بن قحطبه!
و صحن حرم امام، باغ او، باغی که امام را به انگور مسموش پذیرایی کرد!
عجبا که «بنا تا کجا می تواند آموزنده باشد و آگاه کننده»!…

برگرفته از «مذهب علیه مذهب» دکتر علی شریعتی

بمناسبت میلاد امام رضا (َع)

*******

چند حدیث ناب از امام رضا ع

 بهترین و ارزنده ترین خصلت ها : انجام کارهای نیک، فریاد رسی بیچارگان و بر آوردن آرزوی آرزومندان است.

2-      از بخششی که زیان آن برای تو بیش از سودی است که به برادرانت میرسد خودداری کن.

3-      ایمان عبارت است از : اقرار به زبان ،‌شناخت با قلب و عمل نمودن با اعضاء و جوارح

4-      بالاترین درجه عقل خودشناسی است

5-      آن کس که برای رضای الله کسی را به برادری گزیند خانه ای را در بهشت بدست آورده است .

6-      بهترین ثروت شخص و برترین اندوخته اش صدقه است 

7-      خوش خلقی دو گونه است : فطری و اختیاری ولی صاحب خلق خوش اختیاری برتر است

8-      شکیبایی بر بلا زیبا و پسندیده است ولی برتر از آن صبر در برابر محّرمات است

9-      سرآمد طاعت الله تعالی صبر و رضاست

10-   عبادت به زیادی نماز و روزه نیست بلکه به اندیشیدن در امر پروردگار متعال است

 

11-   با دوستان فروتن باش ، از دشمن احتیاط کن و با عموم مردم گشاده رو باش 

12-   در شگفتم از آن کس که بردگان را با دارایی خود می خرد و آزاد می‌کند چگونه آزادگان را با اخلاق خوش خود نمی خرد .

13-   بی اعتنایی به دارایی مردم ، بهتر از بذل و بخشش است

14-   یاری کردن ناتوان ، بهتر از صدقه دادن است

15-   بهترین مال و ثروت آن است که وسیله حفظ آبروی انسان شود .

16-   برای کودک شیری بهتر از شیر مادرش نیست

17-   آن کس که خود را در معرض تهمت قرار دهد نباید کسی را که به او گمان بد برده است ملامت کند.

18-   کسی که بیدادگری پیشه کند ، از عقوبت ایمن نخواهد ماند .

19-   کسی که بخواهد بی نیازترین مردم باشد ، باید به آنچه نزد الله تعالی است اطمینان داشته باشد .

20-   آن که در راه حق صبر کند ، الله تعالی بهتر از آنچه در برابرش صبر کرده است بدو عوض خواهد داد .

 

 

عــــلــــی ( حقیقتی بر گونه‏ ی اساطیر ) دکتر علی شریعتی

یک آیه‏ای در انجیل هست که من خیلی دوستش دارم و فکر می‏کنم اگر همه‏ی انجیل تحریف شده باشد، این آیه اصیل است. زیرا بوی سخن یک پیغمبر را می‏دهد و تصور نمی‏کنم کسانی که به تحریف یک کتاب آسمانی می‏پردازند، این قدر شعور و ذوق داشته باشند که چنین جمله‏ی زیبایی بسازند.

می‏گوید: «ای انسان‏ها! از راه‏هایی مروید که روندگان آن بسیارند. از راه‏هایی بروید که روندگان آن کم‏اند.»

چرا که تاریخ، تکامل، مال کسانی است که خودشان راه تازه انتخاب کردند، یا راه‏هایی برگزیدند که هنوز انسان‏ها و توده‏ی عوام که همیشه دنباله‏رو هستند، و همیشه دیگران برایشان فکر می‏کنند و تصمیم می‏گیرند، از آن راه‏ها نمی‏روند.

«از راه‏هایی بروید که روندگان آن کم‏اند. از راه‏هایی مروید که روندگان آن بسیارند.»

روحانیون قشری قسطنطنیه برای این که به مضمون آیه عمل کنند، هیچ وقت از خیابان‏های اصلی و شلوغ عبور نمی‏کردند، بل‏که از کوچه پس کوچه‏های خلوت می‏گذشتند. این نشان می‏دهد که گاه یک زیبایی شگفت، یک فکر بلند، و یک سخن عمیق، در اندیشه‏هایی که شایستگی فهم آن را ندارند، به چه صورت مضحکی تجلی می‏کند و مسخ می‏شود.

و علی، این روح پرشگفتی که در همه‏ی ابعاد گوناگون، و حتی ناهمانند بشری قهرمان است، امروز در میان شیعیان خویش چنین سرنوشتی دارد. (افسوس که چقدر زیبایی‏ها و عظمت‏ها در دست ملت‏هایی که لیاقت داشتنش را ندارند، پامال می‏شود.)

و این امام راستین، شیر پیروز روزهای مدینه، و روح تنها و دردمند شب‏های نخلستان، که رسالت خاصی در تاریخ دارد، اکنون از همه‏وقت ناشناخته‏تر است و کاش ناشناخته می‏بود، که بدشناخته‏تر است.

ای کاش علی را اصلاً نمی‏شناختیم، و محققان نخستین بار او را به ما می‏شناساندند.

درباره‏ی علی از جهات مختلف و ابعاد گوناگون می‏شود تحقیق کرد. و بررسی هر بعد شخصیت وی، مسائل خاص همان بعد را دارا می‏باشد. مثلاً به عنوان یک شیعه، یا از نظر یک مورخ، یا از دیدگاه فلسفی یا عرفانی و ... غیره.

امّا این کتاب، نگاهی به علی (ع) از دیدگاه انسان‏شناسی است که متأسفانه تاکنون از این جهت کار نشده و به همین دلیل، من می‏کوشم تا با نگاه یک انسان‏شناس، انسانی را به نام علی، با همه‏ی شگفتی‏ها و ابعاد پیچیده‏ی شخصیت وی، مورد رسیدگی قرار دهم و تلاشی در پاسخ به این پرسش که علی در تاریخ بشریت، و در نفس انسانیت، چه مقام خاصی دارد.

از آن‏جایی که این تحقیق نیازمند مقدمات خاصی است، ابتدا درباره‏ی موقعیت و معنی انسان در تمدن امروز بحث می‏شود. سپس می‏پردازم به معنی انسان در تاریخ و نیاز بشر به اساطیر. و در پایان به علی، که برابر این انسان و برای این انسان چه نقشی دارد.

امام خمینی ( ره ) در آثار دکتر شریعتی

ایت الله خمینی

 

.... اما جز یک تن  - یعنی به استثناء آیت الله خمینی  (ره) که خود پیشتاز  مبارزه ضد اسرائیلی است – هم دردی لفظی  مراجع خویش را هم نمی شنویم.

 

مجموعه آثار 2 ص 179

 

 

...... چنانکه می دانیم ؛ کار شخصیتهایی چون  سید جمال ، میرزای شیرازی ،

طباطبایی ، بهبهانی ، ثقه الاسلام ، مدرس ، میرزای کوچک خان ، خیابانی و امروز ، طالقانی و حتی آیت الله خمینی که مرجع بزرگ عصر ما هستند نماینده روح حاکم بر حوزه نیست و این است که انان در حرکت و دعوت خویش در میان توده و روشنفکران و نسل جوان  یاران بیشتری می یایند تا در داخل حوزه و از میان همقطاران خویش ؛ .........

 

 

م  آثار 27 ص   245

علامه سید شرف الدین در آثار دکتر شریعتی

 

... می بینیم که علمای بزرگ راستین ما ،  علمای تشیع علوی  که کوشیده اند همین امروز در دنیای اسلامی و رویارویی علمای بزرگ اهل تسنن از مبانی اساسی تشیع دفاع کنند ، بهترین و بزرگترین خدمت را به تفاهم ، تقارب و تقریب بین مسلمین کردنند . بهترین نمونه اش کتاب (المراجعات ) از مرحوم سید شرف الدین است . ایشان ، که از علمای بزرگ تشیع علوی  در عصر ماست ، با شیخ سلیم ، که از علمای بزرگ اهل تسنن است ، بر اساس مذهب و مکتب خودشان ،

مباحثه و مناظره دارند . دفاعیات سید شرف الدین ، آقا سید محسن امین  و کاشف الغطاء – این شخصیت های بزرگ تشیع علوی – از تشیع ، و همچنین طرح مسائل علمی اختلاف تشیع و تسنن به وسیله این قلم ها  و این بینش ها ، بزرگ ترین عامل تفاهم و بزرگ ترین مبارزه با بذر افشانی تفرقه و سوء تفاهم و کینه توزی جهل  ، ارتجاع و دشمن خارجی بوده است .

ملا صدرا در آثار دکتر شریعتی

  (حرکت جوهری ) – اسطلاح  معروف ( ملا صدرا ) – حرکتی است  در ذات ، مثلا میوه ، که ابتدا نارس است و بعد از چندی ، نیمه رسیده می شود ، و بعد می رسد و رنگ سبزش به زردی می گراید و در نهایت قرمز می شود ، حرکتی جوهری داشته است ، چرا که در مکان حرکت نکرده است ، بلکه ذاتش تغیر یافته و در همان جایگاه اولیه اش از حالتی به حالت دیگر منتقل شده است . پس حرکت جوهری ، انتقال از ذاتی است به ذات دیگر و یا حرکت جوهری است در این ذات ...

عقيل برادر بزرگ تر علی

عقيل

 عقيل برادر بزرگ تر علی است . علی به عقیل احترام می گزارد  و اصلا دلش به حال او می سوزد و از اینکه فقیر و نا بیناست ، نسبت به او خیلی ترحم می ورزد ، حالا (علی ) به حکومت رسیده ، و برادرش امده  که : خوب ، حالا وضع ما چطوری شده ؟ ما زن و بچه و عیال ....... ( داریم ) . علی یک مرتبه آتش را روی پوست دستش می گزارد ! داد می کشد که چیست ؟ چرا اینکار را کردی ؟ دستم سوخت .

علی می گوید :  خوب ، شوخی کردم ، چرا اینقدر داد می زنی ؟ یک تکه انبر داغ کردم  . تو از یک ذره گرمای انبری  که من – برادرت – به شوخی به دستت اشاره کردم ، آنقدر جیغت در امد ، و آن وقت چگونه از آن آتشی  که تو داری داغ می کنی که مرا بسوزانی ، از آتشی که  فردا با غضب خداوند – نه شوخی بردار – داغ و بر افروخته خواهد شد ، به فریاد نمی آیی ؟ 

( عقیل ) به فریاد می آید  و بیرون می رود ، اما دیگر طاقت نمی آورد . زهد و عدل خشن علی  در راه حقیقت ، تحملش حتی برای آدم هایی  مثل عقیل ، که در خانه ابوطالب بزرگ شده ، دشوار است .در همان موقعی که معاویه با علی درگیری دارد ، نزد او می رود ، و اوست که با استقبال از او پزیرایی می کند هرچه می خواهد ، می دهد . ببینید اگر در ان دوره اشرافیت قبائلی  کسی بگوید و علی نمی تواند برادرش را نگاهدارد و او از خشونتش به دشمن پناه آورده است  چقدر بها و صدمه  می خورد ! این آدم می تواند رجال و اصحاب و آدم هایی را  که سرشان به کلاهشان  می ارزد ، نگهدارد ؟

 

م. آ / 26 / ص 103    شهید دکتر علی شریعتی    ( روحش شاد )