مطلب پیش رو نوعی دسته بندي روش مطالعه ي کتابهاي معلم شهید
دکتر علی شریعتی میباشد که براي سهولت خوانندگان و علاقمندان آثار دکتر که
در سطوح مختلف فکري و مطالعاتی قرار دارند و زمان یا حوصله ي کافی براي
مطالعه ي کلیه ي مجموعه آثار معلم را ندارند، و یا مایل به آغاز مطالعه ي
این مجموعه آثار میباشند ولی براي نقطه ي عزیمت و شروع خود دچار سردرگمی
هستند ، در نظر گرفته شده است.
بدیهی است اینگونه راهنماییها در خط سیر مطالعه ي آثار دکتر
خالی از نقصان نیست و نمی تواند در برگیرنده ي تمامی دغدغه هاي معلم شهید
باشد و دوستداران و مخاطبان صادق و خوشفهم او میتوانند خود نیازشان را
تشخیص داده و اثر مورد نظرشان را حتا در جهت مخالف متن پیشنهادي انتخاب
کرده و از آن سود برند.
ذکر این نکته ضروري است که کلیه ي آثاري که به نام "کویریات"
معروف است و نسل امروز شریعتی را با آن آغاز میکند، متاسفانه ممکن است براي
بعضی به دلیل شناخت کم از فلسفه، ادبیات، روانشناسی، جامعه شناسی یا ادیان
و عرفان و تاریخ، و نیز نداشتن آشنایی با "فرهنگ واژگان معلم شهید" و یا
کمبود در مطالعه ي منابع درجه دوم یا نقدها و مقالات پیرامون زبان کویري
شریعتی ، گاهی دچار آشفتگی فکري یا بدفهمی "کویریات" شوند. از اینرو کلیه ي
آثار شریعتی که به این لایه ي فکري اش تعلق دارد ( چه آنها که قید کردهایم
و چه آنهایی که در متن گلچین شده ي فعلی نام نبرده ایم ) در بخش ( ج )
قرار میگیرد. امید است این اقدام کمک کوچکی باشد در راه دستیابی به پاسخ
این پرسش که امروز باید خود را از کجا آغاز کنیم؟
الف ) کتابهاي زیر مناسب براي کسانی است که هنوز هیچ یا تعداد زیادي از کتابهاي استاد را نخوانده اند:
1- پدر، مادر، ما متهمیم! ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )
2- از کجا آغاز کنیم ؟ ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )
3- چه باید کرد؟ ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )
4- نیازهاي انسان امروز ( م . آ . 25 . انسان بی خود )
5- نقش انقلابی یاد و یادآوران در تاریخ تشیع ( م . آ . 7 . شیعه )
6- انتظار عصر حاضر از زن مسلمان ( م . آ . 21 . زن- فاطمه فاطمه است )
7- یک جلوش تابینهایت صفر! ( م . آ . 35 . آثار گونه گون )
8- خودآگاهی و استحمار ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )
9- به کجا تکیه کنیم ؟ ( م . آ . 36 . آثار جوانی )
10 - فلسفه نیایش 1( م . آ . 8 . نیایش)
11 - ویژگیهاي تمدن امروز ( م . آ .12 . تاریخ تمدن )
12 - نگاهی به تاریخ فردا ( م . آ . 31 . ویژگیهاي قرون جدید )
13 - تاریخ و ارزشآن در اسلام ( م .آ . 29 . میعاد با ابراهیم )
14 - دریغها و آرزوها ( م . آ . 25 . انسان بیخود + م . آ . 27 . بازشناسی هویت ایرانی – اسلامی)
15- از هجرت تا وفات ( م . آ . 28 . روش شناخت اسلام )
16 - اقبال معمار تجدید بناي تفکر اسلامی ( م . آ . 5 . ما و اقبال )
17 - میزگرد، پاسخ به سوالات و انتقادات ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )
18 - فاطمه فاطمه است ( م . آ . 21زن- فاطمه فاطمه است )
ب) کتابهاي زیر مناسب براي کسانی است که با چهارچوب اصلی فکر استاد آشنایی پیدا کرده اند:
19 - خداحافظ شهر شهادت ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )
20 - پیام امید به روشنفکر مسئول – تفسیر سوره ي روم ( م .آ . 20 . چه باید کرد؟ )
21 - آري اینچنین بود برادر ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )
22 - ماشین در اسارت ماشینیسم ( م. آ . 31 . ویژگیهاي قرون جدید )
23 - علی حقیقتی برگونه ي اساطیر ( م . آ . 26 . علی )
24 - پیروان علی و رنجهایشان ( م . آ . 26 . علی )
25 - الیناسیون و دیالکتیک کار و احتیاج در مارکسیسم ( م . آ . 17 . اسلام شناسی 2)
26 – استخراج و تصفیه هاي منابع فرهنگی ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )
27 - بازگشت به خویشتن + بازگشت به کدام خویش؟ ( م . آ . 4بازگشت )
28 - شهادت + پس از شهادت ( م . آ . 19 . حسین وارث آدم )
29 - تاریخ و شناخت ادیان 1 و 2 ( م . آ . 14 و15 )
30- تشیع سرخ ( م . آ . 9 . تشیع علوي و تشیع صفوي )
31 - مسئولیت شیعه بودن ( م . آ . 7 . شیعه )
32 - انتظار مذهب اعتراض( م . آ . 19 . حسین وارث آدم )
33 - روشنفکر و مسئولیت او در جامعه ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )
34- شیعه یک حزب تمام ( م . آ . 7 . شیعه )
35 - پیروزي پس از شکست ( م . آ . 26 . علی )
36 - هنر در انتظار موعود ( م . آ . 32 . هنر )
37 - اسلام شناسی درسهاي 1 تا 11 ( م . آ . 16 . اسلام شناسی 1)
38 - حسین وارث آدم ( م . آ . 19 . حسین وارث آدم )
39 - تحلیلی از مناسک حج ( م . آ . 6)
40 - زیباترین روح پرستنده ( م . آ . 8 . نیایش)
41 - فلسفه نیایش- 2 ( م . آ . 8 . نیایش)
42 - مذهب علیه مذهب ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )
43 - نامه به پدر ( آخرین نوشتهي دکتر درسال 56 در ساعاتی قبل از هجرت از ایران ) ( م . آ . 1 . با مخاطبهاي آشنا )
44 - روش شناخت اسلام ( م . آ . 28 . روش شناخت اسلام )
45 - امت و امامت ( م . آ . 26 . علی )
46 - فرهنگ، تمدن و ایدئولوژي ( م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژي )
47 - انسان بی خود ( م . آ . 25 . انسان بی خود )
48 – اسکولاستیک جدید ( م . آ . 31 . ویژگیهاي قرون جدید )
49 - چهار زندان انسان ( م . آ . 25 . انسان بیخود )
50 – تخصص و بیگانگی از خود ( م . آ . 10 . جهتگیري طبقاتی اسلام )
51 - سلامهاي نماز ( م . آ . 2 . خودسازي انقلابی )
52 – فلسفه ي تاریخ یا مارکسیسم در سه دوره ي زندگی مارکس( م . آ . 17 . اسلام شناسی 2)
53 - بررسی کوتاه مسئله ي ولایتعهدي امام رضا ( م . آ . 28 . روش شناخت اسلام )
54 - تلقی مذهب از دید روشنفکر واقع بین و روشنفکر مقلد ( م . آ . 31 . ویژگیهاي قرون جدید )
55 - هجرت و تمدن (م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژي )
56 - قاسطین، مارقین، ناکثین ( م . آ . 26 . علی )
57 - نامهاي به احسان ( نامه ي معروف سال 52 و قبل از زندان دکتر ) (م . آ . 1. با مخاطبهاي آشنا )
58 - تاریخ ایران پس از اسلام ( م . آ . 27 . بازشناسی هویت ایرانی - اسلامی)
59 - سیماي محمد ( م . آ . 30 . اسلام شناسی درسهاي مشهد )
60 - اباذر مردي از ربذه ( م . آ .3 . ابوذر )
61 - دو شهید – قصه ي حسن و محبوبه (از شما دوتن شهید شاهد... ( م . آ . 1 . با مخاطبهاي آشنا )
62 - قرآن وکامپیوتر ( م . آ . 28 . روش شناخت اسلام )
ج) کتابهاي زیر مناسب براي کسانی است که مطالعه ي پیشرفته اي
در مسائل اصولی اسلام و مختصري فلسفه و جامعه شناسی و ... در مکتبهاي مغرب
زمین دارند:
63 - جامعه شناسی ساینتیستی (م . آ . 31 . ویژگیهاي قرون جدید )
64 - عرفان، برابري، آزادي ( م . آ . 2 . خودسازي انقلابی )
65 – ریشه هاي اقتصادي، طبقاتی و انسانی رنسانس( م . آ . 31 . ویژگیهاي قرون جدید )
66 - مخروط جامعه- شناسی فرهنگ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )
67 - تشیع علوي و تشیع صفوي ( م . آ . 9 . تشیع علوي و تشیع صفوي )
68- انسان و اسلام و مکتبهاي مغرب زمین ( م . آ . 24 . انسان )
69 –پرسش و پاسخ ها ( 11 پاسخ معروف دکتر به اعضاي مذهبی مردد سازمان مجاهدین بعد از انقلاب ایدئولوِژیک سال
54 ) ( م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژِي )
70 -خودسازي انقلابی ( م . آ . 2 . خودسازي انقلابی )
71 - نامه به سر سید احمد خان + نامه به برادر ( م . آ . 34 . نامه ها)
72 -گرایشهاي سیاسی در قرون معاصر ( م . آ . 12 . تاریخ تمدن )
73 - جهان بینی مادي و مذهبی ( م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژي)
74 - ایدئولوژي چیست؟ ( م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژي )
75 - متدولوژي علم ( م . آ . 31. ویژگیهاي قرون جدید)
76 - رنج بودن ( هبوط ) + کویر + معبد + در باغ ابسرواتور + توتمپرستی و ... ( م . آ . 13 هبوط در کویر)
77 - اگزیستانسیالیسم ( م . آ . 18 . اسلام شناسی 3)
78 - مارکسیسم ( م . آ . 17 . اسلام شناسی 2 )
79-جهان بینی بسته و جهان بینی باز + هجرت زمینه ساز جهان بینی باز (م . آ . 31 . ویژگیهاي قرون جدید )
80 – گفتگوهاي تنهایی ( م . آ . 33 در دو بخش)
دیدگاه مقام معظم رهبری درباره دکتر شریعتی